Goed zicht is belangrijk voor de ontwikkeling van een kind. Kinderen gebruiken hun ogen om te spelen, te lezen, te schrijven en de wereld om zich heen te ontdekken. Toch merken zij zelf niet altijd dat ze minder goed zien. Voor een kind kan wazig zicht namelijk normaal aanvoelen, omdat het niet weet hoe scherp zicht eruit hoort te zien.

Een tijdige oogtest bij een kind kan helpen om problemen met het gezichtsvermogen vroeg te herkennen. Maar wanneer is een oogonderzoek nodig? Welke signalen kunt u als ouder opmerken? En wat gebeurt er tijdens een oogtest voor kinderen?

Waarom is een oogtest bij kinderen belangrijk?

De ogen en het gezichtsvermogen zijn tijdens de kinderjaren nog volop in ontwikkeling. Wanneer één oog minder goed ziet of beide ogen niet goed samenwerken, kan dat invloed hebben op de visuele ontwikkeling.

Een kind kan bijvoorbeeld moeite hebben met:

• Lezen en schrijven
• Het schoolbord goed zien
• Zich langdurig concentreren
• Afstanden inschatten
• Een bal vangen
• Tekenen of kleuren
• Bewegen zonder ergens tegenaan te lopen

Niet iedere leer- of concentratieklacht wordt veroorzaakt door een oogprobleem. Een professioneel oogonderzoek kan wel helpen om vast te stellen of het gezichtsvermogen een rol speelt.

Wanneer heeft uw kind een oogtest nodig?

Het is verstandig om de ogen van uw kind te laten onderzoeken wanneer u veranderingen in het kijkgedrag opmerkt. Kinderen vertellen niet altijd dat ze slecht zien. Daarom zijn de observaties van ouders en leerkrachten belangrijk.

Laat de ogen van uw kind controleren als u een of meerdere van de volgende signalen herkent:

1. Uw kind knijpt vaak met de ogen

Door de ogen samen te knijpen kan een beeld tijdelijk iets scherper lijken. Doet uw kind dit regelmatig tijdens het televisiekijken of wanneer het naar het schoolbord kijkt? Dan kan er sprake zijn van verminderd zicht op afstand.

2. Uw kind zit heel dicht bij de televisie

Steeds dichter bij de televisie gaan zitten of een tablet heel dicht bij het gezicht houden, kan erop wijzen dat uw kind moeite heeft om op afstand scherp te zien.

3. Uw kind houdt een boek opvallend dichtbij of ver weg

De afstand waarop een kind leest, kan informatie geven over het zicht. Sommige kinderen houden een boek of scherm heel dichtbij, terwijl andere kinderen het juist verder van zich af houden om beter te kunnen zien.

4. Uw kind heeft regelmatig hoofdpijn of vermoeide ogen

Hoofdpijn na school, vermoeide ogen of klachten tijdens het lezen kunnen ontstaan wanneer de ogen veel moeite moeten doen om scherp te stellen of samen te werken.

Hoofdpijn kan verschillende oorzaken hebben. Een oogtest kan helpen om te beoordelen of het gezichtsvermogen mogelijk meespeelt.

5. Uw kind wrijft vaak in de ogen of knippert veel

Veelvuldig knipperen of in de ogen wrijven kan samenhangen met vermoeide, droge of geïrriteerde ogen. Het kan ook betekenen dat uw kind moeite heeft met scherpstellen. Een oogspecialist kan beoordelen wat er aan de hand is.

6. Uw kind bedekt regelmatig één oog

Wanneer beide ogen niet hetzelfde beeld leveren, kan een kind onbewust één oog bedekken. Sommige kinderen draaien of kantelen hun hoofd om beter te kunnen kijken.

Dit kan bijvoorbeeld voorkomen wanneer de ogen niet goed samenwerken of wanneer één oog minder goed ziet dan het andere.

7. De ogen van uw kind staan niet altijd recht

Bij scheelzien kijken de ogen niet steeds in dezelfde richting. Eén oog kan naar binnen, naar buiten, omhoog of omlaag afwijken.

Scheelzien kan voortdurend zichtbaar zijn, maar ook alleen optreden wanneer een kind moe is. Een orthoptist kan de oogstand, oogbewegingen en samenwerking tussen beide ogen onderzoeken.

8. Uw kind heeft moeite met lezen of verliest steeds de regel

Een kind met kijkproblemen kan tijdens het lezen regels overslaan, woorden kwijtraken of een vinger nodig hebben om de tekst te volgen. Ook langzaam lezen of snel stoppen met lezen kan aanleiding zijn om het zicht te laten controleren.

Deze klachten betekenen niet automatisch dat uw kind een oogafwijking heeft. Een oogonderzoek kan wel duidelijkheid geven.

9. Uw kind ziet het schoolbord niet goed

Wanneer een kind woorden of cijfers op het bord moeilijk kan lezen, vaak iets van een klasgenoot moet overschrijven of liever vooraan in de klas zit, kan er sprake zijn van bijziendheid. Bijziende kinderen zien voorwerpen dichtbij meestal scherp, maar hebben moeite met kijken op afstand.

10. Oogproblemen komen in de familie voor

Bespreek het met de jeugdarts, huisarts of oogspecialist wanneer oogproblemen in uw familie voorkomen. Denk bijvoorbeeld aan:

• Een lui oog
• Scheelzien
• Sterke brilafwijkingen
• Oogziekten op jonge leeftijd

Familiegeschiedenis betekent niet dat uw kind automatisch dezelfde klachten krijgt, maar kan wel een reden zijn om extra alert te zijn.

Welke oogproblemen kunnen bij kinderen voorkomen?

Tijdens een oogonderzoek kan onder andere worden gekeken naar veelvoorkomende problemen zoals:

Bijziendheid

Bij bijziendheid ziet een kind dichtbij meestal goed, maar zijn voorwerpen op afstand wazig. Dit valt vaak op wanneer een kind het schoolbord of de televisie niet goed kan zien.

Verziendheid

Bij verziendheid kost dichtbij kijken meer inspanning. Jonge kinderen kunnen een bepaalde mate van verziendheid soms zelf compenseren. Bij sterkere verziendheid kunnen klachten zoals vermoeide ogen, hoofdpijn of leesproblemen ontstaan.

Astigmatisme

Astigmatisme wordt ook wel een cilinderafwijking genoemd. Door een afwijkende kromming van het hoornvlies of de ooglens kan het beeld op verschillende afstanden onscherp of vervormd zijn.

Lui oog

Een lui oog, ook wel amblyopie genoemd, ontstaat wanneer het zicht van één oog zich onvoldoende ontwikkelt. Het sterkere oog kan het zwakkere oog gaan onderdrukken, waardoor het probleem voor ouders niet altijd direct zichtbaar is.

Scheelzien

Bij scheelzien kijken de ogen niet naar precies hetzelfde punt. Dit kan invloed hebben op de samenwerking tussen de ogen en de ontwikkeling van het zicht.

Oogtest of uitgebreid oogonderzoek: wat is het verschil?

Bij een standaard oogtest wordt voornamelijk onderzocht hoe scherp een kind kan zien. Afhankelijk van de leeftijd kan het kind letters, vormen of plaatjes benoemen.

Een uitgebreid oogonderzoek bij kinderen kijkt verder dan alleen de gezichtsscherpte. De specialist kan onder andere beoordelen:

• Hoe scherp ieder oog afzonderlijk ziet
• Of de ogen recht staan
• Hoe de ogen bewegen
• Hoe goed beide ogen samenwerken
• Of er sprake is van een brilafwijking
• Hoe het zicht van het kind zich ontwikkelt

Welke onderzoeken nodig zijn, hangt af van de leeftijd, klachten en medische voorgeschiedenis van het kind.

Hoe verloopt een oogonderzoek bij kinderen?

Een oogonderzoek wordt aangepast aan de leeftijd en het ontwikkelingsniveau van het kind. Een kind hoeft niet altijd letters te kunnen lezen om de ogen te laten onderzoeken. Bij jonge kinderen kunnen bijvoorbeeld plaatjes, symbolen, lampjes of speelgoed worden gebruikt.

Een bezoek begint meestal met een gesprek over:

• De klachten die u of uw kind heeft opgemerkt
• Het kijkgedrag thuis en op school
• De algemene gezondheid van uw kind
• Eventuele eerdere oogonderzoeken
• Oogproblemen die in de familie voorkomen

Daarna onderzoekt de specialist het gezichtsvermogen, de oogstand, de oogbewegingen en de samenwerking tussen beide ogen.

Soms zijn oogdruppels nodig om de oogsterkte nauwkeuriger te meten. Deze druppels maken de pupillen tijdelijk groter. Uw kind kan daardoor enige tijd waziger zien en gevoeliger zijn voor fel licht. De specialist legt vooraf uit waarom de druppels nodig zijn en waarmee u na het onderzoek rekening moet houden.

Naar welke oogspecialist gaat een kind?

Welke zorgverlener geschikt is, hangt onder andere af van de leeftijd en de klachten.

Volgens de patiënteninformatie van Thuisarts worden kinderen jonger dan acht jaar met verminderd zicht doorgaans onderzocht door een orthoptist of oogarts. Kinderen vanaf acht jaar kunnen voor een oogtest naar een opticien of optometrist, afhankelijk van de klachten en het gewenste onderzoek.

Een orthoptist is gespecialiseerd in de ontwikkeling van het zicht, de oogstand, oogbewegingen en samenwerking tussen de ogen. Bij twijfel kunt u overleggen met uw jeugdarts, huisarts of oogzorgspecialist.

Wat kunt u doen als u twijfelt over het zicht van uw kind?

Neem veranderingen in het kijkgedrag serieus, maar probeer uw kind niet onnodig ongerust te maken. Vraag rustig wat uw kind tijdens het lezen, spelen of televisiekijken ervaart. Bespreek ook met de leerkracht of er op school bijzonderheden zijn opgevallen.

Neem vervolgens contact op met een jeugdarts, huisarts of geschikte oogzorgspecialist. Bij plotseling verlies van zicht, ernstig oogletsel, hevige oogpijn of andere acute oogklachten is snelle medische beoordeling belangrijk.

Oogonderzoek bij kinderen in Amsterdam

Maakt u zich zorgen over het zicht van uw kind? Bij Oogzorg+ in Amsterdam worden kinderen onderzocht in een kindvriendelijke omgeving. Onze orthoptist is gespecialiseerd in oog- en kijkproblemen bij baby’s, peuters, kinderen en tieners.

Tijdens het oogonderzoek bij kinderen kijken we onder andere naar het gezichtsvermogen, de oogstand en de visuele ontwikkeling. Op basis van de bevindingen krijgt u een duidelijke uitleg en advies over eventuele vervolgstappen.

Maak een afspraak voor een professioneel oogonderzoek bij Oogzorg+ in Amsterdam.