Oogtest bij een peuter: hoe werkt het en wat kunt u verwachten?

Een oogtest kan voor een peuter een nieuwe en spannende ervaring zijn. Misschien vraagt u zich af hoe de ogen van een jong kind getest kunnen worden wanneer het nog niet alle letters kent of niet lang stil kan zitten. Gelukkig wordt een oogtest bij een peuter volledig aangepast aan de leeftijd en ontwikkeling van het kind.

Met plaatjes, symbolen, lichtjes en eenvoudige opdrachten kan een oogspecialist veel informatie verzamelen over het gezichtsvermogen van uw peuter. Het onderzoek is doorgaans pijnloos en wordt op een rustige, kindvriendelijke manier uitgevoerd.

In dit artikel leest u waarom een oogtest belangrijk is, hoe het onderzoek verloopt en hoe u uw peuter op de afspraak kunt voorbereiden.

Maakt u zich zorgen over het zicht van uw peuter? Maak een afspraak bij Oogzorg+ voor een professioneel en kindvriendelijk oogonderzoek in Amsterdam.

Waarom is een oogtest bij een peuter belangrijk?

De eerste levensjaren zijn belangrijk voor de ontwikkeling van het gezichtsvermogen. De hersenen leren in deze periode om de beelden van beide ogen te verwerken en samen te voegen.

Wanneer één oog minder scherp ziet of de ogen niet goed samenwerken, kan een peuter zich aanpassen zonder dat dit direct opvalt. Het sterkere oog kan bijvoorbeeld steeds meer werk overnemen. Uw kind klaagt dan mogelijk niet over wazig zicht, terwijl er toch een probleem aanwezig is.

Een tijdig oogonderzoek kan helpen om afwijkingen vroeg te herkennen, waaronder:

• • Verziendheid

• • Bijziendheid

• • Astigmatisme of een cilinderafwijking

• • Een lui oog

• • Scheelzien

• • Problemen met de samenwerking tussen beide ogen

• • Afwijkingen in de oogbewegingen

Vroege herkenning is belangrijk omdat het gezichtsvermogen van jonge kinderen nog in ontwikkeling is. Als een specialist een afwijking vaststelt, kan deze adviseren welke behandeling of controle nodig is.

Vanaf welke leeftijd kan een peuter een oogtest krijgen?

Ook baby’s en peuters die nog niet kunnen praten of letters lezen, kunnen een oogonderzoek krijgen. De manier waarop de ogen worden onderzocht, wordt aangepast aan wat het kind op dat moment kan begrijpen en uitvoeren.

Binnen de jeugdgezondheidszorg worden de ogen van kinderen tijdens verschillende contactmomenten gecontroleerd. Rond de leeftijd van drieënhalf tot vier jaar wordt vaak een visustest uitgevoerd waarbij een kind symbolen of de richting van E-vormen probeert te herkennen.

U hoeft echter niet op een standaard controlemoment te wachten als u zich zorgen maakt. Bij opvallend kijkgedrag, een afwijkende oogstand of oogproblemen in de familie kunt u uw zorgen bespreken met de jeugdarts, huisarts of oogzorgspecialist.

Hoe merkt u dat uw peuter mogelijk niet goed ziet?

Peuters kunnen meestal nog niet duidelijk uitleggen dat hun zicht wazig is. Bovendien kan een kind denken dat zijn of haar manier van kijken normaal is. Het gedrag van uw peuter geeft daarom vaak de eerste aanwijzingen.

Let bijvoorbeeld op de volgende signalen:

• • Vaak met de ogen knijpen

• • Regelmatig in de ogen wrijven

• • Veel knipperen

• • Eén oog bedekken tijdens het kijken

• • Het hoofd vaak schuin houden

• • Heel dicht bij de televisie zitten

• • Een boek of scherm opvallend dichtbij houden

• • Vaak struikelen of tegen voorwerpen aanlopen

• • Moeite hebben met het herkennen van mensen op afstand

• • Niet graag tekenen, puzzelen of boekjes bekijken

• • Gevoelig zijn voor fel licht

• • Regelmatig vermoeide of geïrriteerde ogen hebben

Ook een oog dat af en toe naar binnen of buiten draait, verdient aandacht. Scheelzien kan voortdurend zichtbaar zijn, maar soms alleen wanneer een peuter moe, ziek of afgeleid is.

Eén afzonderlijk signaal betekent niet automatisch dat uw kind een oogprobleem heeft. Wanneer het gedrag regelmatig voorkomt of wanneer u meerdere signalen herkent, kan een oogonderzoek duidelijkheid geven.

Hoe werkt een oogtest bij een peuter?

Een oogonderzoek bij een peuter bestaat uit verschillende onderdelen. Welke tests worden uitgevoerd, hangt af van de leeftijd, medewerking, klachten en medische voorgeschiedenis van het kind.

1. Gesprek met de ouder of verzorger

De afspraak begint meestal met een gesprek. De oogspecialist kan vragen stellen over:

• • Het kijkgedrag van uw peuter

• • De signalen die u heeft opgemerkt

• • De zwangerschap en geboorte

• • De algemene gezondheid en ontwikkeling

• • Eerdere oogcontroles

• • Oogproblemen die in de familie voorkomen

• • Eventuele medicatie of medische aandoeningen

Vertel ook wanneer de klachten voor het eerst zijn opgevallen en in welke situaties ze zichtbaar worden. Foto’s of korte video’s kunnen nuttig zijn wanneer een afwijkende oogstand alleen af en toe voorkomt.

2. Beoordeling van de oogstand

De specialist kijkt of beide ogen recht staan en naar hetzelfde punt kijken. Hiervoor kan een klein lampje of aantrekkelijk speeltje worden gebruikt.

Soms wordt afwisselend één oog afgedekt. De oogspecialist kijkt vervolgens hoe het andere oog reageert. Dit wordt ook wel een afdektest genoemd en kan helpen om scheelzien of een voorkeur voor één oog te herkennen.

3. Onderzoek van de oogbewegingen

Uw peuter wordt gevraagd om met de ogen een lampje, plaatje of speelgoed te volgen. Zo kan worden onderzocht of de ogen soepel in verschillende richtingen bewegen.

De specialist kijkt ook of beide ogen samen bewegen en of er opvallende of onwillekeurige oogbewegingen aanwezig zijn.

4. Meting van de gezichtsscherpte

Een peuter hoeft geen letters te kunnen lezen om te laten zien wat hij of zij ziet. Bij jonge kinderen worden vaak herkenbare plaatjes, vormen of symbolen gebruikt.

De specialist kan ieder oog afzonderlijk testen door het andere oog tijdelijk af te dekken. Zo wordt voorkomen dat het sterkere oog een eventueel zwakker oog compenseert.

De opdrachten worden eenvoudig gehouden. Uw kind kan bijvoorbeeld:

• • Hetzelfde plaatje aanwijzen

• • Een symbool benoemen

• • Aangeven in welke richting een vorm wijst

• • Naar een zichtbaar voorwerp kijken

• • Reageren op een lichtje of bewegend object

Het is niet erg als uw peuter niet meteen begrijpt wat de bedoeling is. Een ervaren oogspecialist kan verschillende methoden gebruiken en het tempo aan het kind aanpassen.

5. Onderzoek naar samenwerking tussen de ogen

Beide ogen moeten niet alleen afzonderlijk goed kunnen zien, maar ook goed samenwerken. De specialist kan onderzoeken of uw peuter beide ogen tegelijkertijd gebruikt en of dieptezien zich passend ontwikkelt.

Deze samenwerking is onder andere belangrijk voor het inschatten van afstanden, traplopen, spelen en het vangen van een bal.

6. Meting van de oogsterkte

Om te beoordelen of sprake is van verziendheid, bijziendheid of astigmatisme, kan de oogsterkte worden gemeten.

Bij jonge kinderen zijn hiervoor soms oogdruppels nodig. Deze druppels ontspannen tijdelijk het vermogen van de ogen om scherp te stellen. Daardoor kan de specialist de oogsterkte nauwkeuriger beoordelen.

7. Controle van de gezondheid van de ogen

Afhankelijk van de aanleiding en het soort onderzoek kan de specialist ook naar de verschillende structuren van de ogen kijken. Hiermee kunnen zichtbare afwijkingen of andere mogelijke oorzaken van de klachten worden beoordeeld.

Wilt u weten hoe het gezichtsvermogen en de ogen van uw peuter zich ontwikkelen? Plan een oogonderzoek bij Oogzorg+ en laat uw kind onderzoeken door een ervaren oogzorgprofessional.

Zijn oogdruppels altijd nodig?

Nee. Niet bij elk onderzoek zijn oogdruppels nodig. De oogzorgprofessional beoordeelt of druppels in de situatie van je kind waardevolle extra informatie opleveren.

De druppels kunnen even prikken. Ze vergroten de pupillen en kunnen er tijdelijk voor zorgen dat je peuter last heeft van:

• • Wazig zien van dichtbij

• • Gevoeligheid voor fel licht

• • Moeite met kijken naar een boek of scherm

Hoe lang deze effecten duren, hangt af van de gebruikte druppels en hoe je kind erop reageert. De specialist legt uit wat je kunt verwachten.

Neem eventueel een zonnebril, pet of zonnehoedje mee naar de afspraak. Na het druppelen kan fel daglicht tijdelijk onprettig aanvoelen.

Doet een oogtest bij een peuter pijn?

De meeste onderdelen van een oogtest zijn pijnloos en niet ingrijpend. Je peuter kijkt bijvoorbeeld naar plaatjes of lampjes, volgt een voorwerp met de ogen en krijgt soms tijdelijk één oog afgedekt.

Oogdruppels kunnen even prikken, maar het onderzoek zelf hoort geen pijn te doen.

Toch kan een peuter de afspraak spannend vinden door de onbekende omgeving, apparatuur of mensen. Een rustige uitleg en de aanwezigheid van een vertrouwde ouder of verzorger helpen je kind om zich op zijn gemak te voelen.

Hoe lang duurt een oogonderzoek bij een peuter?

De duur verschilt per kind en hangt af van:

• • Het aantal tests dat nodig is

• • De leeftijd van het kind en hoe goed het meewerkt

• • De aard van de klachten

• • Of er oogdruppels worden gebruikt

• • De tijd die de druppels nodig hebben om te werken

Een afspraak duurt meestal langer als er oogdruppels nodig zijn. Neem voldoende tijd en plan direct na het onderzoek geen drukke activiteiten.

Hoe bereid je je peuter voor op een oogtest?

Als je je kind voorbereidt, voelt het zich vaak meer ontspannen wanneer het onderzoek begint.

Houd je uitleg eenvoudig

Vertel je kind dat iemand spelletjes met zijn of haar ogen gaat doen en kijkt hoe goed het ziet. Vermijd ingewikkelde medische uitleg.

Leg geen druk op de uitslag

Leg uit dat er geen goede of foute antwoorden zijn. Het is belangrijker dat je peuter zegt of laat zien wat hij of zij echt ziet dan dat elke vraag goed beantwoord wordt.

Oefen spelenderwijs

Je kunt thuis oefenen door:

• • Voorzichtig om de beurt één oog af te dekken

• • Naar plaatjes op verschillende afstanden te wijzen

• • Samen vormen en symbolen te benoemen

• • Met de ogen een langzaam bewegend voorwerp te volgen

Stop als je kind het niet meer leuk vindt. Oefenen moet een spelletje blijven en is geen vervanging voor een professioneel oogonderzoek.

Kies een geschikt moment

Plan de afspraak zo mogelijk op een tijdstip waarop je peuter normaal wakker en uitgerust is. Een moe, hongerig of overprikkeld kind vindt het vaak moeilijker om mee te doen.

Neem iets vertrouwds mee

Een favoriete knuffel of klein troostvoorwerp kan je kind helpen ontspannen. Neem ook een zonnebril of pet mee voor het geval er oogdruppels worden gebruikt.

Geef relevante informatie door

Neem eerdere onderzoeksuitslagen en een actueel medicatieoverzicht mee als je die hebt. Vertel de specialist of er in de familie sterke brillenglazen, een lui oog of scheelzien voorkomen.

Wat gebeurt er na de oogtest?

Na het onderzoek bespreekt de oogzorgprofessional de bevindingen met je. Afhankelijk van de uitslag kan het advies bestaan uit:

• • Geen verdere actie

• • Een controle op een later moment

• • Een bril

• • Behandeling van een lui oog

• • Verdere begeleiding door een orthoptist

• • Aanvullend onderzoek

• • Doorverwijzing naar een oogarts of andere zorgverlener

Een bril wordt alleen geadviseerd als die nodig is voor het zien en de ontwikkeling van je kind. Het vervolgplan is gebaseerd op de bevindingen en de persoonlijke situatie van je peuter.

Wanneer moet je sneller medische hulp zoeken?

Neem contact op met de huisarts of de spoedeisende hulp als je kind plotselinge of ernstige oogklachten krijgt, zoals:

• • Plotseling verlies of duidelijke vermindering van het zicht

• • Hevige oogpijn

• • Een oogletsel

• • Een chemische vloeistof in het oog

• • Plotseling ontstaan scheelzien

• • Een witte of afwijkend uitziende pupil op foto’s of bij normaal licht

Wacht bij acute klachten niet op een gewoon oogonderzoek.

Oogtests voor peuters bij Oogzorg+ in Amsterdam

Oogzorg+ biedt professionele oogzorg voor baby’s, peuters, kinderen en tieners. Onze orthoptist is gespecialiseerd in oog- en zichtproblemen bij kinderen, waaronder een lui oog, scheelzien, brilsterktes en problemen met de ontwikkeling van het zien.

Het onderzoek vindt plaats in een kindvriendelijke omgeving en wordt aangepast aan de leeftijd, mogelijkheden en behoeften van je kind. Na afloop krijg je een duidelijke uitleg van de bevindingen en eventuele vervolgstappen.